مرکز پژوهش هاي اسلامي صدا و سيما با هدف پشتيباني برنامه سازان صدا و سيما در زمينه ترويج الگوي مصرف اسلامي و مقابله با فرهنگ مصرف گرايي, اسراف و تبذير در خانواده ها و دستگاه هاي دولتي, اين موضوع را از سال ها پيش در دستور کار خود قرار داده و تاکنون کتاب ها و جزوه هاي متعددي در اين زمينه تدوين و منتشر کرده است.
اين جزوه با هدف آشنايي برنامه سازان محترم با آثار منتشر شده و در دست انتشار مرکز پژوهش هاي اسلامي در زمينه «اصلاح الگوي مصرف», به معرفي کوتاه و فشرده اين آثار مي پردازد.
گفتني است براي تسهيل دسترسي برنامه سازان رسانه به اين آثار, متن کامل آثار منتشر شده, در يک لوح فشرده عرضه شده است.
بخش اول: آثار منتشر شده
1. اسلام و الگوي مصرف: درآمدي بر کم و کيف مصرف براساس فقه و اخلاق اسلامي
علي اکبر کلانتري, فروردين 1388, 358صفحه.
در اين کتاب, چگونگي مصرف و هزينه کردن اموال در سطح خانواده ها و دستگاه هاي دولتي بر اساس نصوص معتبر ديني و با نگاهي نو و فراگير و منطبق بر نيازها و واقعيت هاي زمانه, تحليل و بررسي شده است.
عنوان هاي بخش هاي اين کتاب به شرح زير است: در بخش نخست که به کليات مي‌پردازد، موضوع هايي چون چيستي مصرف, ضرورت تدبير در امر مصرف, ضرورت نگاه ديني به امر مصرف, مصرف و پديده اسراف, مصارف فردي و مصارف دولتي بررسي شده است.
در بخش دوم اين کتاب, مصداق هاي مختلف مصرف فردي اعم از مصارف خوراکي, بهداشتي, انرژي, مسکن و..., بررسي و ضوابط آنها بيان شده است.
در بخش سوم, معيارهايي که بايد در مصارف دولتي به آن توجه کرد, بررسي شده است.
2. الگوي مصرف در اسلام و غرب
مجيد نوريان, دي 1383, 105 صفحه.
اين کتاب مي کوشد ابتدا به فرهنگ مصرف صحيح (از بعد نظري) بپردازد. سپس با آسيب شناسي موضوع, فرهنگ اصيل اسلامي را در اين زمينه يادآور شود. عنوان هاي اين پژوهش  عبارتند از:
تبيين مفاهيم کليدي (مصرف, تابع مصرف, کالاي مصرفي, سطح مصرف, شکل مصرف, الگوي مصرف), مباني فلسفي تنظيم الگوي مصرف در اسلام و غرب, حدود و ويژگي هاي مصرف در اسلام, مصرف گرايي غربي و الگوي مصرف در ايران, همراه با برنامه سازان (رسانه, تبليغات و مصرف در غرب, رسانه اسلامي و الگوي مصرف و...).
3.  بهره وري در پرتو اسلام
حسين بافکار, اسفند 1384, 159 صفحه.
اين پژوهش, گامي است براي آشنا ساختن مخاطبان با مباني و اصول بهره وري از ديدگاه اسلام.
عنوان هاي کتاب عبارتند از: پيشينه تاريخي بهره وري, سطوح بهره وري, اهداف بهره وري, مباني و اصول بهره وري در اسلام, آسيب شناسي بهره وري در کشور (منابع انساني, بخش توليد, بخش توزيع و انتقال, بخش مصرف, شيوه-هاي بهبود بهره وري (فرد و خانواده, سازمان ها و نهادهاي اجتماعي, دولت), همراه با برنامه سازان (موضوع هاي برنامه سازي, متن ادبي, خاطره هايي از بهره وري مشاهير, پرسش هاي مسابقه اي و...).
4. مبارزه با فقر, فساد و تبعيض با تمرکز بر نقش راهبردي صدا و سيما
مؤسسه تحقيقاتي و فرهنگي مفيد, تير 1383, 423 صفحه.
اين پژوهش، به منظور فراهم‌سازي امکان ورود عالمانه، دقيق و مؤثر رسانه در صحنه برخورد با پديده‌هاي شوم فقر، فساد و تبعيض و فرهنگ‌سازي براي نجات از اين معضل‌ها و آسيب‌هاي ويرانگر براي دست‌يابي به امنيت و سلامت مورد انتظار در يک جامعه ديني، انجام شده است.
اين کتاب در سه بخش کلي تهيه شده است. بخش اول با بررسي کليات, به شناسايي اجمالي آسيب هاي سه‌گانه فقر، فساد و تبعيض پرداخته است. در بخش دوم, عوامل خرد و کلان پيدايش اين آسيب ها به همراه ارتباط آنها با رسانه آمده است. در بخش آخر نيز راهکارهاي کلان, خرد و رسانه اي مقابله با فساد, فقر و تبعيض بررسي شده است.
5. اسراف
سيد کاظم رجايي, شهريور 1375, 171 صفحه.
در اين مجموعه, از اسراف در مال و امور اقتصادي بحث شده است و معناي عام آن مورد نظر نيست. عنوان هاي مطالب اين پژوهش عبارتند از: مفاهيم (مفهوم اسراف, اقسام اسراف, حکم فقهي اسراف و...), بهينه يابي در هزينه هاي توليدي و اسراف, علل و راه هاي مقابله با اسراف, پي آمدهاي اسراف, مصاديق اسراف, جمع بندي و نتيجه گيري.
6. الگوي مصرف در اسلام
محمد جواد خليليان، 1376، 48 صفحه.
اين مجموعه، نوشتاري است براي تبيين الگوي مصرف مناسب و مطلوب از نظر اسلام که حدود مصرف، فرهنگ جامعه و الگوي مصرف در جامعه را بررسي مي‌کند. در اين پژوهش، عنوان‌هاي زير به چشم مي‌خورد: آزادي مصرف در اسلام، حدود مصرف در اسلام، فرهنگ جامعه و الگوي مصرف، ويژگي‌هاي الگوي مناسب مصرف در اسلام.
7. اوضاع عمومي مصرف در اسلام
غلام‌رضا سرآباداني و مجتبي باقري، آذر 1376،‌ 89 صفحه.
اين نوشتار مي‌کوشد اوضاع عمومي مصرف در اسلام را از زواياي مختلف بررسي کند. عنوان‌هاي اين پژوهش عبارتند از: عدم تناسب الگوهاي مصرف غرب براي جامعه اسلامي، نقش تبليغات در مصرف، مطلوبيت و انواع آن، مصرف و انواع آن از ديدگاه اسلام، مصرف و حدود آن، نياز و انواع آن، فقر و فقرزدايي، اسراف، رابطه اسراف با ايثار، مصاديق تبذير، نقش دولت در مصرف، اسوه‌ها و الگوهاي عيني مصرف.
8. زمينه‌هاي مصرف وابسته در ايران
مجيد حبيبيان، بهمن 1377، 47 صفحه.
اين نوشتار، پژوهشي است درباره زمينه‌هاي مصرف متکي بر منابع خارجي يا مصرف وابسته که مي‌کوشد روند مصرف را از دوران صفويه و قاجار تا آغاز دوره پهلوي بررسي کند. همچنين با نگاهي به متغيرهاي مهم اقتصادي پس از انقلاب، روند مصرف را پي‌گيري مي‌کند. عنوان‌هاي مهم اين پژوهش عبارتند از: روند مصرف پيش از انقلاب اسلامي (از اواخر دوره صفويه تا سال‌هاي پاياني دوره پهلوي)، متغيرهاي مهم اقتصادي و مصرف پس از انقلاب، تأثير نفت بر اقتصاد و الگوي مصرف.
9. هشدارهاي اقتصادي 1
گروه اقتصاد، خرداد 1376، 24 صفحه.
در اين مجموعه تلاش شده است مطالبي بسيار کوتاه و مختصر (حداکثر 5 سطري) درباره جنبه‌هاي گوناگون وضعيت اقتصادي کشور بيان شود. عنوان‌هاي اين مجموعه عبارتند از: اهداف نظام اقتصادي اسلام، اصول نظام اقتصادي اسلام، رفاه اقتصادي اسلام، رشد و توسعه اقتصادي در اسلام، نظام مالي اسلام، نظام پولي و بانکي اسلام، نظام بازار اسلامي و الگوي مصرف در اسلام.
10. هشدارهاي اقتصادي 2
گروه اقتصاد، شهريور 1376، 16 صفحه.
اين نوشتار بر آن است تا براي آگاهي دادن به قشرهاي مختلف اجتماعي در امور اقتصادي اعم از توليد، توزيع، مصرف و بهره‌گيري بهينه از امکانات و ابزارهاي موجود  در جامعه، راه‌کارهايي بيان دارد. اين مجموعه با استناد به گفتار پيامبر اسلام(ص)، ائمه اطهار(ع)، امام خميني(ره) و مقام معظم رهبري، ضرورت بهره‌گيري منطقي و علمي از امکانات موجود را براي بهبود وضع اقتصادي يادآور مي‌شود.
عنوان‌هاي اين پژوهش عبارتند از: اهميت کار، استقلال اقتصادي، اسراف، قرض‌الحسنه، مال اندوزي، الگوي مصرف، توليدات داخلي، وقف، تورم، انرژي و عدالت اقتصادي.
11. هشدارهاي اقتصادي 3
علي‌اصغر هادوي‌نيا، 1377، 59 صفحه.
در اين پژوهش تلاش شده است به شماري از مفاهيم اقتصادي در قالب جمله‌هاي کوتاه، ولي منظم و صريح پرداخته شود. عنوان‌هاي اين پژوهش عبارتند از: بهره‌وري، مصرف انرژي و بهر‌ه‌وري آن، وضعيت بهره‌وري در ايران، اسراف و تبذير، تعاون و تعاوني، صادرات غيرنفتي، روزي حلال، وجدان کاري، نظام اقتصاد اسلامي، استقلال اقتصادي، فقر و فقرزدايي، رشد و توسعه اقتصادي، مصرف و الگوي آن، رفاه و تجمل، عدالت اجتماعي، کار، مال‌اندوزي، توليد داخلي و مشکلات اقتصادي.
12. رفاه‌طلبي و نقش آن در سقوط جوامع
گروه اقتصاد، بهمن 1376، 7 صفحه.
اين نوشتار تحليل مختصر يکي از احاديث شريف حضرت فاطمه زهرا(س) درباره رفاه‌طلبي است. عنوان‌هاي اين پژوهش عبارتند از: نامطلوب بودن دنيازدگي و رفاه‌طلبي، منافات رفاه‌زدگي با توسعه اقتصادي، اعتدال در مصرف طريقه نجات.
بخش دوم: آثار در دست انتشار

نوشته شده توسط بذرافشان در ۱۳۸۸/۰۳/۰۲ |